Ekonomik Sistem Tipleri

Finans çok derin bilgiler gerektiren bir bilim dalıdır. Finans ve ekonomi bilimlerini bilmeden yatırım yapmak tehlikeli olmakla birlikte kazanç elde etmekte oldukça zordur. Şuanda dünya üzerinde 4 farklı ekonomik sistem bulunmaktadır. Bunlar; geleneksel, komuta, piyasa ve karma ekonomik sistemlerdir.

Her ekonomik sistemin kendine göre avantajı veya dezavantajı vardır. Her ülke kendi halkına ve yönetim politikasına göre bu sistemlerden birisini kullanmaktadır.

Geleneksel Ekonomik Sistemler

Adından da anlaşılacağı gibi eskide kalan bir ekonomik sistemdir. Özel şirketler veya çok ortaklı uluslararası şirket bu ekonomik sistem içerisinde yer almazlar. Genellikle ekonomi tarım ve hayvancılığa bağlıdır. Bu sistemde üretim tamamen bireyin kendi elindedir. Genellikle Afrika kıtasında kullanılmaktadır.

Geleneksel Ekonomik sistem dış müdahalelere açıktır. Bu sebeple bu sistemi kullanarak birçok ülke ile rekabet etmek imkansıza yakındır. Bireysel bu ekonomik sistemde daha sağlıklıdır çünkü sanayileşme bu sistemde çok azdır.

Komuta Ekonomik Sistem

Eski Rusya’da görülen bu sistemde ekonomi bir sınıfın veya devletin elindedir. Genellikle sosyalist ve komünist yönetim biçimine sahip ülkelerde görülmektedir. Üretim miktarları, kar payları ve özel şirketlerin durumu tamamen devletin kontrolü altındadır.

En büyük olumsuz yanı devlet yönetimi kötü olduğunda bu sistemde çökmektedir. Lenin, Stalin ve Mao döneminde bu sistem uygulanmış ve milyonlarca insan ölüme mahkum edilmiştir. Tarım ve hayvancılık gibi alanlarda çeşitli kurallar olsa da halk bu noktada çok daha esnek hareket edebilir.

Kapalı bir ekonomik sistem olması da dezavantajları arasındadır. Özel şirketlerin hükmü bu sistemde tamamen devlet kararına bağlıdır.

Piyasa Ekonomik Sistem

Esnek bir ekonomik sistem olduğu için kurallar tamamen arz ve talep dengesi gözetilerek koyulmaktadır. Devlet veya Hükümet piyasaya çok nadir müdahale etmektedir. Kontrol tamamen özel şirketler ve bireylerin elindedir.

Bu sistem yukarıda saydığımız sebeplerden dolayı ütopiktir. Şuanda bu sistemi uygulayan bir toplum veya devlet yoktur. Yeni Dünya söylemlerinin arkasında da bu sistem yatmaktadır. Para genellikle zenginlerin elinde toplanmaktadır ve bu sebeple orta sınıf ve fakir kesim genellikle ezilmektedir.

Karma Ekonomik Sistem

Ülkemizin de kullandığı bu sistem genellikle demokratik ülkelerde uygulanmaktadır. Karma ekonomik sistemde devlet kontrolü olabileceği gibi özel şirketler daha serbest hareket etmektedir. Üretim planları, endüstriler ve hizmet sektörü çoğunlukla serbesttir.

Birçok olumlu yönü olsa da olumsuz yanları da vardır. Devlet bu sisteme fazla müdahale ederse özel sektör yatırımlarını azaltabilir. Yine birçok şey yabancı yatırımcıların elinde olduğu için herhangi bir olumsuzlukta ekonomi kolaylıkla küçülmektedir.

Belki bu bilgilerin sizin işinize yaramayacağını düşünebilirsiniz fakat finans haberlerini takip ederken veya yatırım bilgisi alırken bu bilgileri bilmek önemlidir.

Bir önceki yazımız olan Stagflasyon Nedir? Türkiye'de Stagflasyon başlıklı makalemizde stagflasyon nedir ve Türkiye'de stagflasyon hakkında bilgiler verilmektedir.

Yorum yapılmamış.

Bu yazıya yorum yap